Âşık Efgan ile Bülendihüma Hikâyesi (İnceleme-Metin) adını taşıyan bu kitap, bugüne kadar halk hikâyeleri üzerine yapılan çalışmalarda adı ve bahsi geçmeyen ve muhtemelen XVII. veya XVIII. yüzyılda tasnif ve/veya istinsah edilen bir halk hikâyesini bilim dünyasına tanıtmakta ve halk hikâyesi çözümleme yöntemlerine göre incelemektedir. 131 yapraktan oluşan yazmada bu hikâye dışında başka bir kayıt bulunmamaktadır. Sadece istinsah sırasında boş bırakıldığı anlaşılan (1a) sayfasında hikâyeyle ilgisi olmayan mali içerikli bir not ve notun sonunda Muharrem 1221 tarihi yer almaktadır ki bu da hikâyenin Mart-Nisan 1806 tarihinden önce yazıya geçirildiğini göstermektedir. Türk kültürü ve halk hayatından pek çok kesite yer veren, pek çok gelenek, görenek ve ritüeli canlı tasvirlerle günümüze taşıyan hikâye, başında ve sonunda yer alan kahramanlık temalı iki epizot dışında, badeli muhayyel veya yaşamış âşıkların karşılarına çıkan engelleri aşarak sevgililerine kavuşma maceralarını anlatan aşk hikâyelerinin kalıplaşmış olay örgüsü ile benzerdir. Kurguda ve akışta Yeniçeri kurumlarının ve kişilerinin etkin ve sık görünürlüğü belki de hikâyenin en özgün tarafıdır. Bu yönüyle hikâyenin bir yeniçeri âşık tarafından tasnif ve/veya istinsah edildiği de akla gelmektedir. .
|
